Firebird - kopia zapasowa bazy danych

Firebird 3.0 to system zarządzania relacyjnymi bazami danych, który udostępnia wbudowane narzędzia do wykonywania kopii zapasowych i odtwarzania baz danych. Standardowym mechanizmem jest program gbak.

Narzędzia

• gbak – główne narzędzie do tworzenia i odtwarzania kopii zapasowych.
• isql – może być użyte do podstawowej administracji i testów, ale nie do tworzenia kopii.

Tworzenie kopii zapasowej

Do wykonania kopii zapasowej używa się polecenia:

gbak -b -v -user SYSDBA -password haslo /sciezka/do/bazy.gdb /sciezka/do/kopia.gbk

Parametry

• -b – backup (tworzenie kopii zapasowej).
• -v – tryb szczegółowy (verbose).
• -user – użytkownik bazy (zwykle SYSDBA).
• -password – hasło użytkownika.
• /sciezka/do/bazy.gdb – plik bazy danych.
• /sciezka/do/kopia.gbk – plik wynikowy kopii.

Przywracanie bazy danych

Odtwarzanie bazy wykonuje się poleceniem:

gbak -c -v -user SYSDBA -password haslo /sciezka/do/kopia.gbk /sciezka/do/nowa_baza.gdb

Parametry

• -c – create (odtworzenie nowej bazy z kopii).
• Ścieżka do pliku kopii .gbk oraz nazwa/ścieżka nowej bazy danych.

Uwagi

• Zaleca się regularne wykonywanie kopii zapasowych oraz ich testowe odtwarzanie.
• Kopie powinny być przechowywane w bezpiecznej lokalizacji, najlepiej poza serwerem produkcyjnym.
• W Firebird 3.0 można używać również narzędzia nbackup, które umożliwia tworzenie przyrostowych kopii zapasowych.

Harmonogram kopii zapasowej

Linux (cron)

Dodanie wpisu do crona (codziennie o północy):

0 0 * * * /opt/firebird/bin/gbak -b -user SYSDBA -password haslo /dane/baza.gdb /backup/baza_$(date +\%Y\%m\%d).gbk

Windows (Harmonogram zadań)

1. Otwórz Harmonogram zadań (Task Scheduler).
2. Utwórz nowe zadanie z harmonogramem codziennym (np. godzina 00:00).
3. W zakładce Akcje dodaj akcję:
   • Program/skrypt:

     "C:\Program Files\Firebird\Firebird_3_0\bin\gbak.exe"
     

   • Argumenty:

     -b -user SYSDBA -password haslo C:\dane\baza.gdb C:\backup\baza_%date:~10,4%-%date:~4,2%-%date:~7,2%.gbk
     

   • Katalog startowy:

     C:\Program Files\Firebird\Firebird_3_0\bin
     

Uwagi dla Windows

• W przykładzie użyto zmiennej środowiskowej `%date%`, aby każda kopia miała datę w nazwie (format: RRRR-MM-DD).
• Warto upewnić się, że katalog `C:\backup\` istnieje i ma odpowiednie uprawnienia dostępu.
• Zadanie powinno być skonfigurowane do uruchamiania z uprawnieniami administratora.

Podsumowanie

Tworzenie kopii zapasowych w Firebird 3.0 za pomocą narzędzia gbak jest prostym i niezawodnym sposobem zabezpieczenia danych. Dla bardziej zaawansowanych scenariuszy warto rozważyć użycie narzędzia nbackup.